Roteer je mobiel of vergroot je venster voor optimaal gebruik van deze website.

Jouw winkelmand

Product Title
Option 1 / Option 2 / Option 3
Product Note
Subscription Plan Info
Product Discount (-$0)
COUPON1 (-$0)
$0
$0
-
+
Je winkelmand is leeg.
Voer een kortingscode in
Je kortingscode is toegevoegd.
Helaas, deze code is niet geldig.
Coupon1
Coupon2
Subtotaal
$0
COUPON2
-$0
Korting
-$0
Totaal
$0

Bestellen


‍

Intervisie: ruimte maken om te leren én mens te blijven

Intervisie helpt professionals om stil te staan, van elkaar te leren en complexe vraagstukken samen te onderzoeken. Maar hoe zorg je ervoor dat het geen goed voornemen blijft, maar een vast onderdeel wordt van de manier waarop je werkt?

Door

Daphne Nonahal

Artikel

Inspiratie

Case

Human skills

Menselijkheid

Generaties

De druk van alledag laat weinig ruimte voor reflectie. Toch is juist die ruimte essentieel om te blijven leren, scherp te blijven en goede keuzes te maken. Intervisie biedt professionals de mogelijkheid om ervaringen uit te wisselen, vraagstukken te onderzoeken en van elkaar te leren. In dit artikel lees je waarom intervisie zoveel waarde heeft, hoe het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat intervisie succesvol heeft verankerd in de organisatie en welke lessen andere organisaties daaruit kunnen meenemen.

Intervisie. Bij KSG zien we het als iets wat eigenlijk een vaste plek verdient in je werk. Wat voor werk je ook doet.

Het is een moment waarop je samen met collega’s of andere vakgenoten even op de pauzeknop drukt. Waarop je uit de waan van de dag stapt, uitzoomt en met andere ogen naar een vraagstuk kijkt.

Door iets in te brengen waar je zelf mee worstelt, laat je je professionele masker als het ware een beetje zakken. En daaronder blijken vaak heel herkenbare, menselijke vragen te zitten. Hoe voer ik dat goede gesprek met mijn opdrachtgever, terwijl ik zelf nog zoekende ben? Waarom stel ik dat feedbackgesprek steeds uit? Of hoe ga ik om met een situatie waarin ik even niet weet wat wijsheid is?

Het zijn vragen die we vanuit onze professionele rol soms liever een beetje verhullen. We willen het graag goed doen, weten wat we doen en anderen verder helpen. Maar juist als we dat masker even laten zakken, ontstaat er ruimte om elkaar echt te ontmoeten. In de herkenning van elkaars vragen vinden we elkaar en ontstaat verbinding.

Vaak loop je na een intervisie weg met een nieuw perspectief op je vraagstuk. Soms heb je concrete ideeën om mee verder te gaan. En minstens zo vaak zit de winst in de ontspanning die ontstaat als je merkt dat anderen met vergelijkbare dingen worstelen.

Wat ik zelf iedere keer weer mooi vind om te zien, is hoe hulpvaardig we van nature zijn. We hebben vaak meer in huis om een ander verder te helpen dan we zelf denken. Door samen stil te staan, vragen te stellen en ervaringen te delen, helpen we elkaar om weer een stap verder te komen.

Dat maakt intervisie zo’n waardevolle activiteit. Het helpt je om te blijven leren en reflecteren, maar ook om het menselijke niet uit het oog te verliezen. Juist in een tijd waarin de druk hoog is, alles snel gaat en onzekerheid vaak onderdeel is van ons werk.

Belangrijk, maar niet urgent. En dus?

En toch is er een uitdaging. Intervisie belandt al snel in het bekende hokje belangrijk, maar niet urgent.

We beginnen enthousiast. Er worden twee of drie sessies gepland, iedereen ziet de meerwaarde en toch bloedt het daarna langzaam dood. Niet omdat we het niet nuttig vinden, maar omdat er altijd wel iets anders is dat op dat moment urgenter voelt.

Ruimte maken voor intervisie vraagt dus iets van ons. Het vraagt om bewuste keuzes, om prioritering en om de bereidheid om tijd vrij te maken voor iets waarvan de opbrengst niet altijd direct zichtbaar is.

Een oud Chinees gezegde luidt:

‘Heb je haast, neem een omweg.’

Dat raakt voor mij precies de kern. Soms moet je juist even vertragen om daarna verder te komen. De vraag is dan ook niet zozeer óf er vraagstukken zijn om met elkaar te bespreken. Die zijn er altijd. De vraag is vooral: hoe zorg je ervoor dat reflectie en intervisie een blijvende plek krijgen in je organisatie?
‍

Hoe intervisie bij I&W een vaste plek kreeg

Bij het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat (I&W) is het gelukt om intervisie onderdeel te maken van het werkritme. Dat ging niet vanzelf. Inmiddels ervaren deelnemers de waarde ervan en is er een intrinsieke motivatie ontstaan om er tijd voor te blijven maken.

Als KSG hebben we I&W daarin begeleid, vanuit een sterk partnerschap en met als doel om intervisie uiteindelijk zelfstandig in de organisatie te laten landen.

We zijn begonnen met het vormen van intervisiegroepen, die we als KSG begeleidden en faciliteerden. Aan de kant van I&W werd een projectleider aangesteld die zorgde voor een goede introductie en communicatie over het waarom van intervisie. Want als mensen begrijpen waarom je ergens tijd voor vrijmaakt, wordt het ook makkelijker om daar samen achter te staan.

Daarnaast werkten we met een heldere structuur en duidelijke afspraken over vertrouwelijkheid. Dat klinkt misschien vanzelfsprekend, maar het is een belangrijke basis. Pas als je weet dat wat je deelt binnen de groep blijft, ontstaat er ruimte om open te zijn over wat je lastig vindt of waar je nog in zoekt.

Naarmate de groepen meer sessies hadden gedaan, groeide ook het besef van de waarde ervan. Deelnemers ervaarden wat intervisie hun bracht en wilden er steeds vaker zelf tijd voor vrijmaken. Het werd minder iets wat georganiseerd moest worden en meer iets waar ze zelf graag aan wilden deelnemen.

De volgende stap was om die ervaring en vaardigheid in de organisatie zelf te borgen. Toen de deelnemers vertrouwd waren geraakt met intervisie, hebben we een groep interne intervisiebegeleiders opgeleid. Zo kon I&W de begeleiding op termijn zelf overnemen en hoefde de organisatie daarvoor niet afhankelijk te blijven van KSG.

Inmiddels zijn er voldoende interne begeleiders opgeleid en kan I&W intervisie zelfstandig organiseren en faciliteren. De groepen komen nog steeds iedere twee à drie maanden bij elkaar. Intervisie is daarmee uitgegroeid tot een vast onderdeel van hun werkritme.

En dat is uiteindelijk waar je naartoe wilt: niet alleen ervaren dat intervisie waardevol is, maar er samen voor zorgen dat het ook echt onderdeel wordt van hoe je werkt.

Wat we hiervan hebben geleerd

Vanuit onze ervaring met I&W hebben we een aantal lessen opgedaan die we graag met andere organisaties delen.

1. Zorg dat iemand het voortouw neemt

Wijs een projectleider of een klein groepje aan dat verantwoordelijk is voor het opzetten en borgen van intervisie. Iemand die het overzicht houdt, mensen bij elkaar brengt en ervoor zorgt dat het niet bij goede bedoelingen blijft.

2. Maak duidelijk waarom je dit doet

Communiceer niet alleen wat intervisie is, maar vooral waarom het belangrijk is. Erken daarbij ook dat het waarschijnlijk in het hokje belangrijk, maar niet urgent valt. Juist daarom is het nodig om er bewust tijd voor vrij te maken. Anders komt het er vaak simpelweg niet van.

3. Plan vooruit, liefst voor een heel jaar

Plan een reeks intervisiebijeenkomsten en zet die ruim van tevoren in de agenda’s. Hoe eerder de momenten vaststaan, hoe groter de kans dat ze overeind blijven als de agenda’s voller raken.

4. Maak duidelijke afspraken over deelname

Spreek aan de voorkant met elkaar af wat je van deelnemers verwacht, bijvoorbeeld als het gaat om aanwezigheid en betrokkenheid. Dat vraagt misschien in het begin wat meer duidelijkheid en discipline. Houd er tegelijk rekening mee dat de motivatie vaak groeit naarmate mensen meer intervisies meemaken en zelf de waarde ervan ervaren.

5. Begin eenvoudig en bouw van daaruit verder

Kies in het begin één intervisievorm en oefen daar samen mee. Zo raken deelnemers vertrouwd met de werkwijze en ontstaat er een gezamenlijke basis. Als die basis er eenmaal is, kun je gaan variëren en andere vormen uitproberen.

6. Investeer in interne begeleiders

Leid mensen uit de eigen organisatie op die affiniteit hebben met het begeleiden van intervisie. Zo bouw je de kennis en vaardigheden in huis op en maak je de organisatie minder afhankelijk van externe begeleiding. Het helpt bovendien om intervisie op de lange termijn te blijven organiseren.

7. Maak de verbinding met de dagelijkse praktijk

Kom bij een volgende bijeenkomst altijd terug op wat iemand met de inzichten uit de vorige intervisie heeft gedaan. Wat heb je uitgeprobeerd? Wat werkte wel of niet? Wat heeft het je gebracht? Zo blijft intervisie niet iets wat alleen tijdens de bijeenkomst waardevol is, maar krijgt het ook betekenis in het dagelijkse werk.

8. Blijf het gesprek voeren over tijd en prioriteit

Misschien wel de belangrijkste les: de grootste uitdaging is niet om mensen de waarde van intervisie te laten zien, maar om ervoor te zorgen dat ze er tijd voor blijven maken.

Dat is niet per se een kwestie van onwil. Het raakt aan iets wat in vrijwel iedere organisatie speelt: werkdruk, volle agenda’s en de vraag wat voorrang krijgt.

Ga dat gesprek dus met elkaar aan. Erken dat het soms zoeken is, help elkaar om keuzes te maken en bespreek wat er nodig is om intervisie wél door te laten gaan. Want pas als je de worsteling samen erkent, kun je er ook iets aan veranderen.

Wil je ook ruimte maken voor intervisie?

Bij KSG geloven we dat intervisie niet iets extra’s hoeft te zijn dat boven op het werk komt. Het is juist een manier om je werk beter te doen, van elkaar te leren en met elkaar verbonden te blijven.

Maar daarvoor moet je er wel bewust ruimte voor maken. En die ruimte ontstaat niet vanzelf.

Wil je ook intervisie een vaste plek geven in jouw organisatie en ben je benieuwd hoe je dat kunt aanpakken? Neem gerust contact met me op. Ik vertel je er graag meer over.

Incompany

Onze werkwijze

Waar menselijkheid groeit, groeit de organisatie mee.

Ga naar incompany